Opinber stefnumótun og stjórnsýsluhvatar er varða vistheimt á Íslandi

Á Íslandi er endurheimt raskaðra vistkerfa málaflokkur sem tilheyrir nokkrum ráðuneytum og opinber stefnumótun hans ekki auðsýnileg í stjórnsýslunni. Við töldum því tímabært að taka saman hvaða stefnumið, lög og reglugerðir stjórnvalda eiga við þennan málaflokk og gera stuttlega grein fyrir helstu áhrifum þeirra á vistheimtarstarfið. Í því augnamiði fórum við yfir margvísleg lög, reglugerðir og stefnumótunarskjöl er tengjast landgræðslu, skógrækt, umhverfisvernd og landbúnaði og reyndum að draga fram þætti er varða vistheimt eða skyld efni. Þrátt fyrir nokkra áherslu á vistheimt í stefnu stjórnvalda um framkvæmd alþjóðlegra samninga á sviði umhverfismála, gætir þess lítt í íslenskum lögum og reglugerðum. Leit í laga- og reglugerðarsöfnum skilaði aðeins einni niðurstöðu þar sem minnst var á endurheimt vistkerfa eða vistheimt; reglugerð um Vatnajökulsþjóðgarð (nr. 608/2008). Þó túlka megi ýmis ákvæði í lögum og öðrum reglugerðum sem svo að hvatt sé til aðgerða er geti leitt til vistheimtar, er það ekki tekið fram beinum orðum. Þá eru grundvallarlög á þessu sviði, lög um landgræðslu (nr. 17/1965) og skógrækt (nr. 3/1955) mjög komin til ára sinna og endurspegla því lítt nýjar áherslur í umhverfismálum. Endurskoðun þeirra er löngu tímabær og þar ættu að vera skýr ákvæði um endurheimt vistkerfa. Auk þess væri æskilegt að huga að ákvæðum um endurheimt vistkerfa við endurskoðun annarra lagabálka¿t.d. um náttúruvernd, mat á umhverfisáhrifum og um landshlutaverkefni í skógrækt¿ enda viðurkennt af alþjóðasamfélaginu að endurheimtin sé mikilvægur þáttur í að snúa við þeirri þróun að æ meira sé gengið á líffræðilega fjölbreytni og vistkerfi.

ARADOTTIR Ása;  PETURSDOTTIR Thorunn; 

2013-04-05

Agricultural University of Iceland

JRC63693

978-9979-881-08-7,   

http://pdfvef.oddi.is/landgraedslan/vistheimt_a_islandi/#/4/zoomed,    https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC63693,